یکی از مهمترین عواملی که میتواند شانس قبولی داوطلبان در کنکور سراسری را افزایش دهد، سهمیههای کنکور سراسری است. بسیاری از داوطلبان تنها بر روی درصد دروس و رتبه خود تمرکز میکنند، در حالی که اطلاع از نحوه اعمال سهمیهها و شرایط استفاده از آنها نقش بسیار مهمی در انتخاب رشته و قبولی نهایی دارد. سازمان سنجش آموزش کشور با هدف ایجاد عدالت آموزشی، سهمیههای مختلفی را برای گروههای گوناگون در نظر گرفته است که هر کدام شرایط و ضوابط مخصوص به خود را دارند.
اگر قصد شرکت در کنکور ۱۴۰۵ را دارید، آشنایی با انواع سهمیهها، نحوه محاسبه رتبه در سهمیه و شرایط استفاده از هر کدام ضروری است. کارشناسان مرکز مشاوره آویژه در ادامه، مهمترین سهمیههای کنکور سراسری را به زبان ساده بررسی کردهاند تا بتوانید با آگاهی بیشتری برای ثبتنام و انتخاب رشته اقدام کنید.
سهمیههای کنکور، امتیازاتی هستند که سازمان سنجش برای برخی از داوطلبان در نظر گرفته است تا فرصت برابرتری برای ورود به دانشگاهها ایجاد شود. اطلاعات مربوط به تمامی سهمیهها هر سال در دفترچه ثبتنام و دفترچه انتخاب رشته کنکور منتشر میشود و داوطلبان باید هنگام ثبتنام، در صورت داشتن شرایط لازم، سهمیه خود را ثبت کنند.
مهمترین سهمیههای کنکور سراسری عبارتاند از:
بیشترین تعداد داوطلبان کنکور مشمول سهمیه مناطق هستند. این سهمیه بر اساس محل تحصیل سه سال آخر دوره متوسطه دوم تعیین میشود و به سه گروه تقسیم شده است:
نکته مهم این است که ملاک قبولی بسیاری از رشتهها، رتبه در سهمیه است؛ یعنی داوطلب با افراد همسهمیه خود مقایسه میشود، نه با تمامی شرکتکنندگان کنکور. بنابراین هنگام بررسی آخرین رتبههای قبولی دانشگاهها، باید رتبه در سهمیه را ملاک قرار دهید.
همچنین اگر محل تحصیل شما در سه سال آخر متفاوت باشد، معمولاً منطقهای که امکانات آموزشی بیشتری دارد به عنوان سهمیه نهایی شما در نظر گرفته میشود.
داوطلبانی که محل زندگی یا تحصیل آنها در مناطق آسیبدیده از حوادثی مانند سیل، زلزله یا سایر بلایای طبیعی قرار داشته باشد، در صورت اعلام سازمان سنجش میتوانند از سهمیه ویژه این مناطق استفاده کنند.
هدف از این سهمیه، جبران بخشی از آسیبهای آموزشی داوطلبان است و معمولاً ظرفیت مشخصی در دانشگاههای همان استان یا استانهای همجوار برای این افراد اختصاص داده میشود. داوطلبانی که با این سهمیه پذیرفته میشوند، معمولاً امکان انتقال یا تغییر رشته را نخواهند داشت.
یکی دیگر از سهمیههای مهم کنکور، سهمیه مناطق محروم است که برای افزایش فرصت تحصیل دانشآموزان استانهای کمتر برخوردار در نظر گرفته شده است.
استانهایی مانند ایلام، بوشهر، چهارمحال و بختیاری، سیستان و بلوچستان، کردستان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، لرستان و هرمزگان از جمله استانهایی هستند که در برخی رشتهها از این سهمیه بهرهمند میشوند.
شرط اصلی استفاده از این سهمیه، بومی بودن داوطلب در استان یا منطقه اعلامشده است.
برای حمایت از داوطلبان برخی مناطق کمتر برخوردار، بخشی از ظرفیت دانشگاهها به داوطلبان شهرستانهای جیرفت، رودبار جنوب، کهنوج، منوجان، قلعهگنج، عنبرآباد و همچنین شهرستان بشاگرد استان هرمزگان اختصاص پیدا میکند.
داوطلب باید حداقل برخی شرایط مانند محل تولد، محل تحصیل یا سابقه سکونت در این مناطق را داشته باشد تا بتواند از این سهمیه استفاده کند.
داوطلبان بومی شهرستان ابوموسی نیز در برخی رشتههای دانشگاههای استان هرمزگان از سهمیه ویژه برخوردار هستند. معمولاً شرط اصلی استفاده از این امتیاز، داشتن حداقل سه سال سابقه سکونت یا تحصیل در این شهرستان است.
سهمیه ایثارگران یکی از مؤثرترین سهمیههای کنکور سراسری محسوب میشود و ظرفیت مشخصی از پذیرش دانشگاهها را به خود اختصاص میدهد.
این سهمیه شامل گروههای زیر است:
این سهمیه به افراد زیر تعلق میگیرد:
داوطلبان برای استفاده از این سهمیه باید اطلاعات ایثارگری خود را هنگام ثبتنام در سامانه سازمان سنجش وارد کرده و در صورت نیاز، کد پیگیری مربوطه را از ارگان ذیربط دریافت کنند.
سهمیه بهیاران مخصوص داوطلبان گروه آزمایشی علوم تجربی است و با هدف تأمین نیروی انسانی حوزه درمان در نظر گرفته شده است.
بر اساس مصوبات وزارت بهداشت، بخشی از ظرفیت رشتههای پرستاری، اتاق عمل و هوشبری به بهیاران واجد شرایط اختصاص پیدا میکند. استفاده از این سهمیه مستلزم داشتن سابقه اشتغال و شرایط تعیینشده در دفترچه ثبتنام کنکور است.
یکی از مهمترین بخشهای کارنامه اولیه کنکور، رتبه در سهمیه است. بسیاری از دانشگاهها داوطلبان را بر اساس همین رتبه پذیرش میکنند.
برای مثال اگر سهمیه شما منطقه دو باشد، رتبه شما تنها با سایر داوطلبان منطقه دو مقایسه میشود، نه با کل شرکتکنندگان کنکور. بنابراین هنگام انتخاب رشته، بررسی آخرین رتبه قبولی در سهمیه اهمیت بسیار بیشتری نسبت به رتبه کشوری دارد.
سهمیههای کنکور سراسری یکی از مهمترین عوامل مؤثر در فرآیند پذیرش دانشگاهها هستند و آگاهی از شرایط استفاده از آنها میتواند شانس قبولی داوطلبان را افزایش دهد. شناخت دقیق سهمیه مناطق، ایثارگران، مناطق محروم، بهیاران و سایر سهمیههای ویژه، به شما کمک میکند انتخاب رشتهای هوشمندانهتر و متناسب با شرایط خود داشته باشید.
کارشناسان مرکز مشاوره آویژه توصیه میکنند پیش از ثبتنام و انتخاب رشته، شرایط سهمیه خود را بهطور کامل بررسی کنید و در صورت نیاز از مشاوران متخصص انتخاب رشته کمک بگیرید تا بهترین تصمیم را برای آینده تحصیلی خود اتخاذ کنید.
منبع: مشاوره انتخاب رشته کنکور